Το τεμπέλικο μάτι, γνωστό και με τον ιατρικό ορό αμβλυωπία, είναι μια πάθηση της όρασης που εμφανίζεται στην παιδική ηλικία. Ένα τεμπέλικο μάτι στα παιδιά μπορεί να αναπτυχθεί μεταξύ της γέννησης και της ηλικίας των επτά ετών, όταν το ένα μάτι χρησιμοποιείται λιγότερο από το άλλο. Ως αποτέλεσμα, το προσβεβλημένο μάτι δεν είναι σε θέση να δημιουργήσει μια ισχυρή σύνδεση με τον εγκέφαλο και θα έχει μειωμένη όραση.
Συνήθως, η αμβλυωπία επηρεάζει μόνο το ένα μάτι, αν και σε σπάνιες περιπτώσεις, και τα δύο μάτια μπορεί να επηρεαστούν λόγω υψηλής συνταγής γυαλιών. Υπολογίζεται ότι αυτή η κατάσταση επηρεάζει περίπου 1 στα 50 παιδιά.
Οι διαφορετικοί τύποι αμβλυωπίας
Υπάρχουν διάφορες αιτίες αμβλυωπίας, με την πιο συνηθισμένη να είναι η μυϊκή ανισορροπία. Γνωστή ως στραβισμός ή στραβισμική αμβλυωπία, μια ανισορροπία στους μύες των ματιών έχει ως αποτέλεσμα να διασταυρώνονται και να μην μπορούν να λειτουργήσουν συγχρονισμένα μεταξύ τους.
Η διαθλαστική αμβλυωπία είναι όταν το ένα μάτι έχει σημαντικά μειωμένη ευκρίνεια όρασης λόγω διαφορών στη συνταγή γυαλιών μεταξύ των ματιών. Αυτό οφείλεται σε προβλήματα όρασης όπως η υπερμετρωπία, η μυωπία ή ο αστιγματισμός.
Όταν παθολογία στο ένα μάτι εμποδίζει ένα καθαρό οπτικό πεδίο, αυτό μπορεί να προκαλέσει αμβλυωπία στέρησης. Αυτό μπορεί να προκληθεί από μια άλλη πάθηση, όπως ο καταρράκτης, και είναι συνήθως ο πιο σοβαρός από τους τύπους αμβλυωπίας, που απαιτεί επείγουσα θεραπεία για την πρόληψη μόνιμης απώλειας όρασης στο μάτι.
Ποια είναι τα συμπτώματα της αμβλυωπίας;
Τα συμπτώματα της αμβλυωπίας δεν είναι συνήθως αισθητά και τα μικρά παιδιά συχνά δεν είναι σε θέση να τα αναγνωρίσουν. Στα μικρά παιδιά μπορείτε να ελέγξετε την όρασή τους καλύπτοντας ένα μάτι τη φορά. Εάν βασίζονται στο ένα μάτι περισσότερο από το άλλο, μπορεί να αντιταχθούν στο να το καλύψετε το αδύναμο. Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να είναι σε θέση να σας πουν εάν αντιμετωπίζουν προβλήματα με την όρασή τους.
Συχνά, τα σημάδια ενός τεμπέλικου ματιού δεν είναι εμφανή χωρίς οφθαλμολογική εξέταση. Εκτός από τον έλεγχο που γίνεται στα νεογέννητα και εφόσον δεν παρατηρήσετε ύποπτα σημεία μειωμένης όρασης ή στραβισμού, μπορείτε να κάνετε τακτικούς οφθαλμολογικούς ελέγχους σε οφθαλμίατρο από την ηλικία των 3 ετών και μετά. Εάν ανησυχείτε για τυχόν προβλήματα με την όραση του παιδιού σας, μπορείτε να συμβουλευτείτε το γιατρό σας.
Τι προκαλεί την αμβλυωπία;
Ένα τεμπέλικο μάτι εμφανίζεται όταν κάτι προκαλεί τη σύνδεση μεταξύ του εγκεφάλου και του αμφιβληστροειδούς στο μάτι να μην αναπτυχθεί σωστά στα πρώτα χρόνια του παιδιού. Αυτό μπορεί να είναι αποτέλεσμα άλλων καταστάσεων, όπως στραβισμός, εμπόδια στο οπτικό πεδίο, όπως πτώση βλέφαρου ή καταρράκτης ή διαφορές στη συνταγή γυαλιών μεταξύ των ματιών.
Ως αποτέλεσμα αυτών των πιθανών αιτιών αμβλυωπίας, το μάτι μπορεί να λαμβάνει μειωμένη ποσότητα φωτός, να παρουσιάζει έλλειψη εστίασης ή να βλέπει διαφορές μεταξύ των εικόνων στα μάτια. Καθώς το προσβεβλημένο μάτι λαμβάνει λιγότερα οπτικά σήματα, η όραση επιδεινώνεται και το παιδί εξαρτάται περισσότερο από το ισχυρότερο μάτι του. Εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία, η κεντρική όραση στο προσβεβλημένο μάτι μπορεί να μην αναπτυχθεί ποτέ σωστά.
Υπάρχει επίσης ένας αριθμός παραγόντων κινδύνου που σχετίζονται με τις αιτίες του τεμπέλικου ματιού, συμπεριλαμβανομένου του οικογενειακού ιστορικού αμβλυωπίας, του πρόωρου τοκετού ή του μικρού μεγέθους κατά τη γέννηση και των αναπτυξιακών αναπηριών.