Η επιφανειακή μεμβράνη του ματιού σας είναι γνωστή ως επιπεφυκότας. Σχηματίζει ένα λεπτό διαφανές στρώμα πάνω από το λευκό του ματιού σας και κάτω από τα βλέφαρά σας. Επιπεφυκίτιδα σημαίνει φλεγμονή του επιπεφυκότα.
Έχει διάφορες αιτίες:
- Λοίμωξη (βακτήρια ή ιοί, συνήθως ιοί γρίπης ή κρυολογήματος)-λοιμώδης επιπεφυκίτιδα.
- Μια αλλεργία- αλλεργική επιπεφυκίτιδα.
- Ποια είναι τα συμπτώματα της επιπεφυκίτιδας;
- Η λοιμώδης επιπεφυκίτιδα μπορεί να επηρεάσει το ένα μάτι ή και τα δύο μάτια. Το άσπρο των ματιών σας μπορεί να φαίνεται φλεγμονώδες, πρησμένο και κόκκινο. Τα μάτια σας μπορεί να αισθάνονται ερεθισμένα, υγρά ή κολλώδη και τα βλέφαρά σας μπορεί να πρηστούν και να κολλήσουν μεταξύ τους, ειδικά τα πρωινά. Η όρασή σας μπορεί να είναι θολή λόγω δακρύων ή κολλώδους έκκρισης. Μπορεί επίσης να εμφανίσετε συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη, όπως πονόλαιμο, πυρετό, μυϊκό πόνο και να αισθάνεστε γενικά αδιαθεσία.
Τύποι επιπεφυκίτιδας
Η επιπεφυκίτιδα μπορεί να προκληθεί από μόλυνση από βακτήρια, ιούς ή άλλους οργανισμούς, καθώς και από αλλεργία ή φλεγμονή.
- Η ιογενής επιπεφυκίτιδα τείνει να προκαλεί κόκκινα μάτια με πολλά δάκρυα και μπορεί να διαρκέσει δύο έως τρεις εβδομάδες ακόμη και με τη σωστή θεραπεία. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ιογενής επιπεφυκίτιδα δεν επηρεάζει την όρασή σας, αλλά σπάνια μπορεί να παρατηρήσετε ότι η όρασή σας γίνεται θολή ή μπορεί να δείτε άλω όταν κοιτάτε τα φώτα. Αυτό οφείλεται σε μια φλεγμονώδη αντίδραση που προκαλεί μικρές λευκές κουκκίδες στον κερατοειδή, το διαφανές παράθυρο στο μπροστινό μέρος του ματιού. Αυτά συνήθως υφιονται με τον καιρό, αλλά μπορεί να χρειαστούν μερικές εβδομάδες ή και μήνες.
- Η βακτηριακή επιπεφυκίτιδα είναι πιο πιθανό να προκαλέσει κόκκινα μάτια με κολλώδη κίτρινη έκκριση.
- Αλλεργική επιπεφυκίτιδα: αλλεργικές ασθένειες συμβαίνουν όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά σε αβλαβείς ουσίες όπως σκόνη, γρασίδι ή γύρη. Είναι πιο συχνή σε άτομα με ιστορικό αλλεργιών ή σε όσους έχουν οικογενειακό ιστορικό αλλεργιών. Τα αλλεργικά τεστ δεν βοηθούν. Ο εποχιακός τύπος αλλεργικής επιπεφυκίτιδας ποικίλλει ανάλογα με την εποχή του χρόνου και τις καιρικές συνθήκες. Όσοι έχουν γενικότερες αλλεργίες (π.χ. ακάρεα σκόνης, ζώα) μπορεί να έχουν συμπτώματα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Πρόληψη της εξάπλωσης της επιπεφυκίτιδας
Η βακτηριακή και ιογενής επιπεφυκίτιδα είναι μεταδοτική και μεταδίδεται πολύ εύκολα με σταγονίδια (βήχας, φτέρνισμα) ή επαφή με φανέλες, πετσέτες, μαξιλαροθήκες και ούτω καθεξής. Για το λόγο αυτό, είναι πολύ σημαντικό να πλένετε συχνά τα χέρια σας και να απορρίπτετε τα χαρτομάντιλα μετά τη χρήση για να αποτρέψετε την εξάπλωση της πάθησης σε άλλα μέλη της οικογένειας ή συναδέλφους.
Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα δεν είναι μεταδοτική.
Λοιμώδης επιπεφυκίτιδα
Ποιες είναι οι θεραπευτικές επιλογές για τη λοιμώδη επιπεφυκίτιδα;
- Καμία θεραπεία – οι περισσότερες λοιμώξεις υποχωρούν από μόνες τους μέσα σε λίγες ημέρες έως μερικές εβδομάδες.
- Αντιβιοτικές οφθαλμικές σταγόνες ή αλοιφή – οι ιογενείς λοιμώξεις δεν ανταποκρίνονται στα αντιβιοτικά και η μόλυνση μπορεί να διαρκέσει δύο έως τρεις εβδομάδες προτού η φυσική σας ανοσία μπορέσει να ενεργοποιηθεί αρκετά για να καθαρίσει τον ιό. Οι αντιβιοτικές σταγόνες ή αλοιφή μπορεί να είναι χρήσιμες στην επιπεφυκίτιδα που προκαλείται από βακτήρια.
- Λιπαντικές οφθαλμικές σταγόνες, τζελ ή αλοιφή – αυτά μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση της ενόχλησης και του ερεθισμού, αλλά δεν θα μειώσουν τη διάρκεια της ασθένειας.
- Απλά παυσίπονα όπως δισκία παρακεταμόλης ή ιβουπροφαίνης (υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχετε ιατρικό λόγο που να σας εμποδίζει να χρησιμοποιήσετε μη στεροειδή παυσίπονα), διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή σε φαρμακείο ή με ιατρική συνταγή και μπορούν να ανακουφίσουν την ενόχληση και τα συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη.
- Τακτικός καθαρισμός βλεφάρου– Μπορείτε να καθαρίσετε τις κολλώδεις εκκρίσεις ή τις εκκρίσεις από τα μάτια σας με μια καθαρή πετσέτα εμποτισμένη σε κρύο νερό.
- Οι στεροειδείς οφθαλμικές σταγόνες χρησιμοποιούνται περιστασιακά σε σοβαρές περιπτώσεις.
Ποιος είναι ο κίνδυνος μόλυνσης για τους άλλους;
Η ιογενής επιπεφυκίτιδα είναι μεταδοτική και μεταδίδεται πολύ εύκολα μέσω σταγονιδίων (βήχας και φτέρνισμα) ή επαφής με χαρτομάντιλα, πετσέτες, μαξιλαροθήκες κ.λπ. Το συχνό πλύσιμο των χεριών και η σωστή απόρριψη των χρησιμοποιημένων χαρτομάντιλων είναι σημαντικά για την πρόληψη της εξάπλωσης της πάθησης σε άλλα μέλη της οικογένειας ή συναδέλφους.
Υπάρχουν επιπλοκές;
Περιστασιακά, η ιογενής επιπεφυκίτιδα μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή στον κερατοειδή, στο μπροστινό παράθυρο του ματιού ή ουλές στον επιπεφυκότα, που μπορεί να επηρεάσει την όραση, ωστόσο αυτό συνήθως ανταποκρίνεται καλά στη θεραπεία.
Αλλεργική επιπεφυκίτιδα
Ποιες είναι οι θεραπείες για την αλλεργική επιπεφυκίτιδα;
- Αποφύγετε να τρίβετε τα μάτια σας – θα επιδεινώσει τα συμπτώματα.
- Κρύα κομπρέσα – αυτό μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του πρηξίματος των βλεφάρων.
- Λιπαντικές οφθαλμικές σταγόνες ή αλοιφή – αυτά μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση της ενόχλησης, αλλά δεν θα σταματήσουν τη διαδικασία αλλεργίας.
- Αντιαλλεργικές οφθαλμικές σταγόνες. Οι περισσότερες αντιαλλεργικές σταγόνες διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή σε φαρμακείο. Οι αντιαλλεργικές σταγόνες πρέπει να χρησιμοποιούνται καθημερινά και μπορεί να χρειαστούν έως και δύο εβδομάδες για να δράσουν. Μερικοί άνθρωποι χρειάζονται σταγόνες μόνο για λίγες εβδομάδες το καλοκαίρι, άλλοι όλη την άνοιξη και το καλοκαίρι και άλλοι τις χρειάζονται όλο το χρόνο.
- Αντιισταμινικά δισκία. Υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχετε ιατρικό λόγο που να σας εμποδίζει να χρησιμοποιήσετε αντιισταμινικά δισκία, αυτά μπορούν να λαμβάνονται καθημερινά. Διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή σε φαρμακείο. Να διαβάζετε πάντα το φύλλο οδηγιών χρήσης που παρέχεται από τον κατασκευαστή πριν πάρετε οποιοδήποτε φάρμακο. Μιλήστε με έναν φαρμακοποιό ή γιατρό για περαιτέρω συμβουλές εάν δεν είστε σίγουροι.
- Οι στεροειδείς οφθαλμικές σταγόνες χρησιμοποιούνται σε σοβαρές περιπτώσεις. Οι στεροειδείς οφθαλμικές σταγόνες απαιτούν ιατρική συνταγή, εάν χρειάζονται.
Συμβουλές για χρήστες φακών επαφής
Οι φακοί επαφής δεν πρέπει να τοποθετούνται κατά τη διάρκεια οποιουδήποτε τύπου επιπεφυκίτιδας.